Konu Başlığı: Uyku Problemi

Ben öncelikle bir uyarıyla başlayayım, şimdi uyku her gün yaptığımız bir aktivite olduğundan bize yeterince önemli veya ciddi gelmeyebiliyor, halbuki büyük araştırmalara ve bilim dallarına konu olmuş bir hadise. Bu yüzden iş/hayat/tatil vs. gibi bir ivmeleyiciyle uyku düzenimizi yeterince bilgi edinmeden negatif yönde (az uyku anlamında) değiştirirsek, uzun vadede ciddi bir şekilde sağlığımızı etkileyebiliriz.

Uykunun en verimli olacağı saatler gece 3-7 ve öğlen 12-3 olarak bulunmuş. İnsanların çoğu haliyle iş yüzünden bu öğle uykusunu kaçırmakta, ki bu uyku hali tam da yemek sonrası olduğu için oldukça ağır bir uyku durumu. Buna paralel bir araştırma ise iş sırasındaki kazaların çok büyük bölümünün bu es geçilen uyku saatlerinde olduğunu ortaya çıkarmış. Hatta bu sene de ilk defa öğlenleri uyku izinlerinin verildiği şirketler ortaya çıkmış.

Genel tekniklere geçmeden önce, konuda birinin söylediği gibi metabolizma hızı çok önemli bir etken. 5 Saat uyuyup 2 gün uyumadan performanslı çalışan birinden ilham alırsak farklı metabolizma hızı olan vücudumuzu aşırı derece zorlama şansımız var.

Biz insanlar olarak gün içinde uzun ve tek uyku uyuyan tek canlı türüyüz. Bunun dışında özellikle hayvanların daha verimli bir sisteme sahip oldukları düşünülüyor (şömine başı tüm gün uyuyan iran kedilerini saymıyoruz ) Sağlıklı bir köpeği ele alırsak, gün içinde sürekli uyuyup kısa süre sonra tekrar uyanmasıyla uykuyu gün içine yaydığını görebiliriz. (Konu açılmışken uyanma konusunda da köpeklerden örnek alınmalıdır. Uyanırken bu süreyi aşırı uzatmak işi psikolojik olarak zorlaştırırken, çat diye yataktan kalkmak ise vücuda zarar vermektedir. Onun için kalkmadan 1-2 dakika yatakta gerilme - esneme hareketleri yapılmalıdır, bir köpeği uyanırken yakından seyredince gerçekten bunu çok iyi farkedeceksiniz!)
Bu açıdan bakıldığında bebeklerin ve yaşlıların uyku düzenlerinin hayvanlara daha fazla benzediği görülecektir.

Köpek karşılaştırmasının ana noktası, gün içinde birden fazla uyanma yaşamak. Leonarda Da Vinci gerçekten de bu işin üstadlarından sayılmaktadır, kendisi sanat aşkıyla daha fazla üretmek için uyku düzenine ciddi anlamda kafa yormuştur ve geldiği nokta da daha sık ve kısa uykulardır. Tabi bu bizim alıştığımız düzene göre oldukça extreme bir program, efendim bulduğu uyku düzeni şudur:

"Her dört saatte bir 15-20 dakika uyku"

Gün içinde 1,5 - 2 saatlik bir uyku, alıştıktan sonra ona oldukça yeterli gelmeye başlamıştır. Avantajı ise uyanıp kahvenizi içtikten sonra o kafanızın dinç olma durumunu gün içinde 4-5 kez yaşıyor olmanızdır. Bunu günümüzde deneyip başarılı olan pek çok kişi olmuştur, yine de sosyal hayata oldukça aykırıdır, her 4 saatte uyuyacak bir mekan bulmak haliyle zordur.

Uygulamada en önemli nokta ise, uyku düzeninde değişikliklerin sadece basamak halinde yapılabilecek olmasıdır. 8 saatlik uykudan 2 kere 2 saatlik uykuya bir anda geçerseniz hem alışamayacaksınız, hem de denediğiniz süre içerisinde yorulmuş olacaksınız. O yüzden değişiklik yapacağınız düzene en erken 2 hafta içinde geçecek şekilde yavaş yavaş uykunuzu değiştirmelisiniz.

Başlangıç olarak ise bu kısa uyku dilimlerine bir yönden yaklaşmayı deneyebilirsiniz. (Bu arada bu Leonardo Da Vinci stili ya da daha genel adıyla Catnapping olarak geçmekte) Örneğin öğleden sonra kısa uykular, veya gece uykusuna daha erken başlamak arada uyanmak ve tekrar uyumak. Bu arada bu uyku seanslarının ideali ise 20dk ya da 80 dk'ymış.

Daha ileriki yıllarda ise uykunun psikolojik tarafı da araştırmalarda ağır basmaya başlamıştır. Vücudun uyku ve enerji bakımından benzer olduğu durumlarda eğer psikolojik tetikleyiciler varsa (önemli bir olay, eğlenceli bir aktivite, merakla beklenen bir haber vs.) kişinin uykuyu çok daha az hissettiği görülmüştür. Bunu gerçek uyku/hissedilen uyku olarak ayırabiliriz. Bu yüzden ertesi gün yataktan kalkmak için hayatınızda güzel sebepler olması, sanırım bu konuda atılacak ilk adımdır.

Not: Bu bilgiler benim uyku olayına kafayı takıp yaptığım araştırmalardan aklımda kalanlardır, yine de hem metabolizma hızı farkı hem de kesinleşmemiş bir bilim konusu olduğundan çeşitli deneyler sizde çok çok ters etki yaratabilir, önceden temkinli olmakta yarar var.

maestro tarafından gönderilen mesaj:

Ben öncelikle bir uyarıyla başlayayım, şimdi uyku her gün yaptığımız bir aktivite olduğundan bize yeterince önemli veya ciddi gelmeyebiliyor, halbuki büyük araştırmalara ve bilim dallarına konu olmuş bir hadise. Bu yüzden iş/hayat/tatil vs. gibi bir ivmeleyiciyle uyku düzenimizi yeterince bilgi edinmeden negatif yönde (az uyku anlamında) değiştirirsek, uzun vadede ciddi bir şekilde sağlığımızı etkileyebiliriz.

Çok doğru ve maalesef henüz uykusuzluk ne bu konuda problemi olanlar ne de doktorlar tarafından fazla ciddiye alınmıyor. Yeni yeni ortaya çıkıyor ki uykusuzluk alkollü ya da hızlı araba kullanmaktan daha çok kazaya yol açıyor ve hatta Çernobil gibi bazı felaketlerin de sebebi...

"Her dört saatte bir 15-20 dakika uyku"

Gün içinde 1,5 - 2 saatlik bir uyku, alıştıktan sonra ona oldukça yeterli gelmeye başlamıştır. Avantajı ise uyanıp kahvenizi içtikten sonra o kafanızın dinç olma durumunu gün içinde 4-5 kez yaşıyor olmanızdır. Bunu günümüzde deneyip başarılı olan pek çok kişi olmuştur, yine de sosyal hayata oldukça aykırıdır, her 4 saatte uyuyacak bir mekan bulmak haliyle zordur.

Uygulamada en önemli nokta ise, uyku düzeninde değişikliklerin sadece basamak halinde yapılabilecek olmasıdır. 8 saatlik uykudan 2 kere 2 saatlik uykuya bir anda geçerseniz hem alışamayacaksınız, hem de denediğiniz süre içerisinde yorulmuş olacaksınız. O yüzden değişiklik yapacağınız düzene en erken 2 hafta içinde geçecek şekilde yavaş yavaş uykunuzu değiştirmelisiniz.

Başlangıç olarak ise bu kısa uyku dilimlerine bir yönden yaklaşmayı deneyebilirsiniz. (Bu arada bu Leonardo Da Vinci stili ya da daha genel adıyla Catnapping olarak geçmekte) Örneğin öğleden sonra kısa uykular, veya gece uykusuna daha erken başlamak arada uyanmak ve tekrar uyumak. Bu arada bu uyku seanslarının ideali ise 20dk ya da 80 dk'ymış.

Bu konu bana çok ilginç geldi ve biraz araştırdım. Da Vinci'nin ustalaştığı bu yöntem Edison, Napoleon, Churcill vs. gibi uykuya ayıracak fazla vakti olmayan şahsiyetler tarafından da uygulanmış. Ayrıca denizciler, astronotlar, askerler gibi kriz dönemlerini az uykuyla geçirmesi gereken kişiler tarafından uygulanıyormuş.
"Catnapping" yapanlar 4'er tane NREM ve REM fazı yaşadıkları için bu yöntemin tek bir az uykudan çok daha sağlıklı olduğu söyleniyor. Çünkü az uyku vücudun bağışıklık sistemini zayıflatıyor, büyüme hormonunun salgılanmasını azaltıyor, vücudun şekeri metabolize etme kabiliyetini azaltıyor vs. Ama çok fazlı uykunun bunlara neden olmadığı ileri sürülüyor.
Ama günde bir defa bile uykuya dalması çok büyük problem olan benim gibiler için bu yöntem ne kadar uygulanabilir tartışılır tabii