Konu Başlığı: Türkçe Hâl Eklerini Programatik Olarak Eklemek

D.E.U.'da bunlarla ilgili araştırma-geliştirme yapılıyor ve baya ilerlenmiş durumda, bir sorayım ne yapmışlar diye. Ağızdan çıkan seslerle uyumlu olan kaynaştırma harfleri kullanılır diye düşünmüştüm tabi hala düşünüyorum. Elbette önceden ek alıp almadığı çok önemli ancak ben, kelime kökleri veritabanı olmadan, daha önce ek alıp almadığını bilmeden bir sonuca ulaşılabileceğini, her tür ekin de belirli bir kurallar dizisine göre geldiğini düşünüyorum, kurallarıda ağızdan çıkan seslerin oluşturduğunu düşünüyorum gibi gibi.

Kedi örneği benim uyduruk kurallarıma uyuyor ancak ben kurallarla, sadece eş sesli olan kelimelerin bulunamayacağını düşünüyorum.

Bu köpek dişi. (dişçi konuşuyor)
Bu köpek dişi. (veteriner konuşuyor)

Değil bilgisayar biz bile görsel bir işaretçi olmadan veya bir açıklama olmadan tümceyi kesin olarak anlamlandıramıyoruz. Bu durumların dışında, insanoğlu işine gelmeyen hiçbir şeyi yıllarca sürdürmez, eğer "y" ile söylemek kolay gelseydi iyelik eki alıp almadığına bakmazdı ama demekki "n" ile söylemek daha kolay ki dil ona göre kurulmuş o yüzden eklerde köklerde ağızdan çıkış kolaylığına göre gelişir... Diyorum ve ek kök mevzuunu kendi adıma kapatıyorum

Mow, ben daha önce Türkçe fiil çekimlerini yapan bir bilgisayar programının geliştirilmesinde çalıştım. Ayrıca yurt dışında Türkçeyi yabancı dil olarak öğretiyorum. Bunlar benim iyi bildiğim konular. Türkçe çok kurallı bir dil. Eklerle ilgili kesin kurallar var. Ses uyumu konusunda bazı açılardan haklısın. Örneğin -i tipi eklerde (ı,i,u,ü içeren eklerde) hangi ekin kullanılacağı kesin kurallara bağlanmış durumda. Mesela soru eki dört tane var (mı, mi, mu, mü). Hangisini seçeceğin tamamen ses uyumuna göre belirlenmiş kesin kurallara göre işliyor. Büyük ünlü uyumu ve küçük ünlü uyumu ikisi birden uygulanıyor.

Ancak kaynaştırma harflerinin hangisini seçeceğin ses uyumuyla ilgili bir konu değil. Bunun ses uyumuyla hiç alakası olmayan kesin kuralları var. Zaten kaynaştırma harfleri sesli harf değil. Dolayısıyla seslerle alakası yok. Örneğin isim cümlelerinde geçmiş zaman kurulurken sadece -y kaynaştırıcısı kullanılır. İyelik ekiyle sadece -s kaynaştırıcısı kullanılır. Herhangi bir ek almamış isimlerin yönelme ve belirtme durumunda sadece -y kaynaştırıcısı kullanılır. Üçüncü tekil kişi iyelik eki almış isimlere eklenen hal eklerinin hepsinde sadece -n kaynaştırıcısı kullanılır.

Şimdi diyeceksin ki, neden sadece üçüncü tekil kişi iyelik eki, diğer iyelik ekleri neden olmuyor? Sebebi basit. Sadece üçüncü tekil kişi iyelik eki ünlü ile bitiyor. Diğer iyelik ekleri ünsüz ile bitiyor. Dolayısıyla onlardan sonra eklenen hal eklerinde kaynaştırma harfi kullanılmıyor. Belirtili isim tamlamalarından sonra gelen bütün hal eklerinde sadece -n kaynaştırıcı kullanılır.

Selçuk Üniversitesine ait bu sayfada konu açıklanmış:

c) Yaklaşma hâli

Yaklaşma hâlinin eki -a, -e’dir. Ünlüyle biten isimlerde araya -y- koru yucu ünsüzü girer: boğaz-a, sağ-a, siz-e, şeker-e; Ankara-y-a, tahta-y-a, Bilge-y-e, gölge-y-e, türkü-y-e. 3. teklik veya çokluk kişi iyelik eklerinden sonra yaklaşma hâli eki gelirse diğer hâl eklerinde olduğu gibi araya -n- koruyucu ünsüzü girer: kapının kolu-n-a, kendisi-n-e, babası-n-a gibi.

Evet arkadaşlar, Türkçe'ye tam olarak kuralsız diyemesek bile bir yazılımcı olarak şunu söyleyebiliyoruz: Elimizde kelime sözlüğü bulunmadan sırf algoritma kullanarak çözemeyeceğimiz durumlar var. Erdinç de bu iş üzerinde çalışan birisi olarak beni onayladığına göre artık içim rahat.

Teknik olarak ortaya koyduğunuz gramer kurallarını tam teknik cümleleriyle ifade edemesem bile hepsini biliyorum. Sonuçta Türkçe bildiğim için, kuralları çıkarımsayabiliyorum. Bu da yazılımcının esas işidir zaten. Profesyonel ve tam teşekküllü bir dilbilgisi aracı veya hizmeti yazılacak olsaydı, burada sözü geçen ilkelerin hepsi ve üstüne bir kelime sözlüğü projenin içine mutlak olarak dahil edilirdi. Üç beş satır kodun adı hıdır, yapabildiği budur efendim